Boşanma davasında karşı dava, eşlerden birinin açmış olduğu boşanma davasına karşı diğer eşin de kendi boşanma talebini mahkemeye sunmasıdır.
Örneğin eşlerden biri boşanma davası açmışsa, diğer eş de evlilik birliğinin kendi açısından da temelinden sarsıldığını ve karşı tarafın kusurlu olduğunu ileri sürerek karşı dava açabilir.
Bu durumda ilk davayı açan eş davacı, karşı dava açan eş ise karşı davacı sıfatını kazanır.
Karşı dava, yalnızca asıl davaya verilen bir cevap veya savunma değildir. Usulüne uygun olarak açıldığında bağımsız bir dava niteliğindedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda karşı davanın hangi şartlarda ve hangi süre içerisinde açılabileceği düzenlenmiştir.
Boşanma Davasında Karşı Dava Açmak Gerekir mi?
Her boşanma davasında karşı dava açmak zorunlu değildir.
Ancak davalı eşin de boşanmak istemesi ve kendi boşanma talebinin mahkeme tarafından değerlendirilmesini istemesi hâlinde karşı dava açılması önem kazanır.
Örneğin eşlerden biri boşanma davası açmış ve diğer eş de:
“Ben de boşanmak istiyorum ancak evliliğin sona ermesine karşı tarafın kusurlu davranışları neden olmuştur.”
şeklinde bir talepte bulunacaksa, karşı dava açılması gündeme gelir.
Buna karşılık davalı eş boşanmak istemiyor ve yalnızca kendisine yöneltilen iddialara karşı savunma yapmak istiyorsa karşı dava açması her durumda gerekli değildir.
Bu nedenle karşı dava açılıp açılmayacağı, davalı eşin boşanma konusunda ne talep ettiğine ve hangi hukuki sonucu elde etmek istediğine göre değerlendirilmelidir.
Karşı Dava Açılmazsa Ne Olur?
Karşı dava açılmaması, davalı eşin otomatik olarak boşanma davasını kaybettiği anlamına gelmez.
Davalı eş asıl davaya cevap verebilir, karşı tarafın iddialarını kabul etmeyebilir, kusur iddialarına karşı savunma yapabilir ve delillerini sunabilir.
Ancak davalı eşin kendisinin de boşanmasını istemesi ile yalnızca asıl davaya karşı savunma yapması birbirinden farklıdır.
Karşı dava açılmadığında mahkemenin önündeki temel boşanma talebi asıl davacının talebidir.
Bu nedenle davalı eş de boşanma talebinde bulunmak ve kendi boşanma talebinin hüküm altına alınmasını istemek istiyorsa, karşı dava açılması önem taşır.
Boşanma Davasında Karşı Dava Hangi Durumlarda Açılır?
Karşı dava özellikle davalı eşin de boşanma talebinde bulunmak istediği durumlarda gündeme gelir.
Bunun yanında davalı eş;
- karşı tarafın kusurlu olduğunu ileri sürmek,
- kendi boşanma talebini ileri sürmek,
- şartları varsa maddi tazminat istemek,
- şartları varsa manevi tazminat istemek,
- yoksulluk nafakası talep etmek,
- çocukların velayeti ve nafakası konusunda talepte bulunmak,
- farklı bir boşanma sebebine dayanmak
isteyebilir.
Ancak her talebin karşı dava içerisinde ileri sürülmesi gerekip gerekmediği, talebin hukuki niteliğine ve davanın usuli aşamasına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Karşı Dava Açmanın Şartları Nelerdir?
Karşı dava bakımından temel düzenleme HMK m. 132’de yer almaktadır.
Buna göre karşı dava açılabilmesi için öncelikle asıl davanın açılmış ve hâlen görülmekte olması gerekir.
Ayrıca karşı dava ile asıl dava arasında kanunda belirtilen bağlantının bulunması gerekir.
Boşanma davalarında tarafların aynı evlilik ilişkisine ilişkin talepleri arasında çoğu zaman bağlantı bulunduğundan karşı dava kurumu uygulamada sıkça gündeme gelir.
Karşı davanın şartlarının oluşup oluşmadığı somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.
Boşanma Davasında Karşı Dava Süresi Ne Kadardır?
Karşı dava açmak isteyen davalı eş açısından süre oldukça önemlidir.
HMK m. 133 uyarınca karşı dava;
- cevap dilekçesiyle veya
- esasa cevap süresi içerisinde ayrı bir dilekçeyle
açılabilir.
Genel cevap süresi ise dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır.
Mahkeme tarafından usulüne uygun olarak ek süre verilmişse bu durum ayrıca dikkate alınır.
Bu nedenle boşanma dava dilekçesi kendisine tebliğ edilen kişinin, karşı dava açıp açmayacağını ve hangi talepleri ileri süreceğini cevap süresi içerisinde değerlendirmesi gerekir.
Karşı Dava Cevap Dilekçesiyle Açılabilir mi?
Evet.
Karşı dava cevap dilekçesi içerisinde açılabilir.
Ancak yalnızca “Ben de boşanmak istiyorum.” şeklindeki kısa bir ifadenin her durumda usulüne uygun karşı dava oluşturacağı düşünülmemelidir.
Karşı dava talebinin açıkça ortaya konulması, dayandığı vakıaların açıklanması, delillerin gösterilmesi ve sonuç olarak mahkemeden ne talep edildiğinin belirtilmesi gerekir.
Karşı Dava Ayrı Dilekçeyle Açılabilir mi?
Evet.
Karşı dava, cevap dilekçesinden ayrı bir dilekçe ile de açılabilir.
Bunun için esasa cevap süresi içerisinde hareket edilmesi gerekir.
Karşı dava dilekçesinde tarafların, asıl dava dosyasının, karşı dava konusunun, vakıaların, delillerin ve sonuç-talep bölümünün usulüne uygun şekilde gösterilmesi önemlidir.
Karşı Dava Süresi Geçerse Ne Olur?
Karşı dava açma süresinin geçirilmesi önemli bir usul sonucu doğurabilir.
HMK m. 133 uyarınca süresinden sonra açılan karşı dava bakımından davaların ayrılması gündeme gelir.
Bu nedenle karşı dava açmak isteyen kişinin, asıl dava dilekçesinin kendisine tebliğ edildiği tarihi dikkatle takip etmesi gerekir.
Süre geçirildikten sonra aynı dosyada karşı dava açılması ile ayrı bir dava açılması aynı usuli sonuçları doğurmayabilir.
Bu nedenle sürenin geçirilmesi hâlinde dosyanın mevcut aşaması ve ileri sürülecek talep ayrıca değerlendirilmelidir.
Karşı Dava Açmanın Sonuçları Nelerdir?
Karşı dava açılmasıyla davalı eş de kendi boşanma talebini mahkemenin önüne taşımış olur.
Bunun sonucunda mahkeme;
- asıl davayı,
- karşı davayı,
- tarafların kusur iddialarını,
- ileri sürülen delilleri,
- şartları varsa nafaka taleplerini,
- şartları varsa maddi ve manevi tazminat taleplerini
birlikte değerlendirebilir.
Karşı davanın usulüne uygun açılması, tarafların aynı evlilik ilişkisine dayanan taleplerinin aynı yargılama içerisinde değerlendirilmesini sağlayabilir.
Ancak karşı dava açılması tek başına boşanma, tazminat veya nafaka konusunda belirli bir sonuç alınacağı anlamına gelmez.
Karşı Dava ile Asıl Dava Birlikte mi Görülür?
Usulüne uygun şekilde açılan ve gerekli bağlantı şartlarını taşıyan karşı dava kural olarak asıl dava ile birlikte görülür.
Böylece mahkeme aynı evlilik ilişkisine ilişkin karşılıklı talepleri birlikte değerlendirebilir.
Ancak karşı davanın şartlarının bulunmaması veya süresinde açılmaması gibi durumlarda davaların ayrılması söz konusu olabilir.
Karşı Dava Açmanın Kusura Etkisi
Boşanma davalarında kusur değerlendirmesi özellikle çekişmeli boşanma davalarında önemli sonuçlar doğurabilir.
Asıl davada davacı eş, diğer eşin kusurlu olduğunu ileri sürebilir.
Davalı eş de karşı dava açarak kendi kusur iddialarını ve karşı tarafın kusurlu davranışlarını ortaya koyabilir.
Mahkeme, tarafların ileri sürdüğü vakıaları ve hukuka uygun delilleri birlikte değerlendirerek kusur durumunu belirler.
Bu nedenle karşı dava, davalı eşin kendi kusur iddialarını ve boşanma talebini mahkemeye sunabilmesi bakımından önem taşıyabilir.
Karşı Dava Açmanın Nafakaya Etkisi
Karşı dava açılması tek başına nafaka bağlanacağı anlamına gelmez.
Nafaka konusunda tarafların ekonomik ve sosyal durumları, gelirleri, ihtiyaçları, çocukların durumu ve ilgili nafaka türüne göre diğer yasal şartlar değerlendirilir.
Bu nedenle karşı dava ile nafaka talebi birbirinden ayrı konulardır.
Somut olayda hangi nafaka türünün talep edilebileceği ve talebin hangi aşamada ileri sürülebileceği ayrıca değerlendirilmelidir.
Karşı Dava Açmanın Maddi ve Manevi Tazminata Etkisi
Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle şartları varsa maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
Karşı dava açan eş, kendi açısından tazminat şartlarının oluştuğunu düşünüyorsa bu taleplerini de ileri sürebilir.
Ancak karşı dava açılması otomatik olarak tazminat hakkı doğurmaz.
TMK m. 174 kapsamında tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, tarafların kusur durumu ve somut olayın diğer özellikleri dikkate alınarak değerlendirilir.
Karşı Dava ile Farklı Bir Boşanma Sebebi İleri Sürülebilir mi?
Somut olayın özelliklerine göre farklı bir boşanma sebebine dayanılması mümkündür.
Örneğin asıl davada evlilik birliğinin temelinden sarsılması ileri sürülürken karşı davada özel bir boşanma sebebine dayanılması gündeme gelebilir.
Ancak her boşanma sebebinin kendine özgü yasal şartları bulunmaktadır.
Bu nedenle karşı dava dilekçesinde yalnızca boşanma sebebinin belirtilmesi yeterli değildir. Bu sebebe dayanak oluşturan somut olayların da açıklanması ve uygun delillerle desteklenmesi gerekir.
Zina Nedeniyle Karşı Dava Açılabilir mi?
Şartları varsa zina nedeniyle karşı dava açılması mümkündür.
Ancak zina nedeniyle boşanma davasında TMK m. 161’de düzenlenen özel şartların ve hak düşürücü sürelerin dikkate alınması gerekir.
Özellikle zina olayının öğrenilme tarihi, altı aylık süre, beş yıllık mutlak süre ve affetme konusu önem taşır.
Bu nedenle zina nedeniyle karşı dava açılması düşünülüyorsa sürenin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Karşı Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?
Karşı dava dilekçesinde somut olayın özelliklerine göre;
- taraf bilgileri,
- asıl dava dosyasına ilişkin bilgiler,
- karşı dava konusu,
- boşanma talebine dayanak olaylar,
- karşı tarafın kusurlu davranışları,
- hukuki sebepler,
- deliller,
- varsa nafaka talepleri,
- varsa maddi ve manevi tazminat talepleri,
- çocuklarla ilgili talepler,
- sonuç ve istem
açık şekilde belirtilmelidir.
Özellikle “eşim beni mağdur etti” gibi genel ifadeler yerine, ne zaman, nerede ve nasıl gerçekleştiği açıklanabilen somut olayların ortaya konulması önemlidir.
Karşı Dava Açarken Hangi Deliller Kullanılır?
Karşı davada ileri sürülen vakıaların ispatı için somut olayın özelliklerine göre çeşitli deliller kullanılabilir.
Bunlar arasında;
- tanık,
- WhatsApp yazışmaları,
- sosyal medya içerikleri,
- fotoğraf ve videolar,
- banka kayıtları,
- sağlık raporları,
- kolluk tutanakları,
- yazılı belgeler
yer alabilir.
Ancak delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi ve ileri sürülen olaylarla bağlantılı olması gerekir.
Karşı Dava Açarken Harç Ödenir mi?
Karşı dava bağımsız bir dava niteliğinde olduğundan dava harçları ve yargılama giderleri gündeme gelir.
Ödenecek harç ve giderler, talebin niteliğine ve yürürlükteki mevzuata göre belirlenir.
Bu nedenle karşı dava açılırken dilekçenin yanı sıra harç ve gider yükümlülüklerinin de usulüne uygun şekilde yerine getirilmesi gerekir.
Karşı Dava Açılmazsa Nafaka ve Tazminat İstenebilir mi?
Bu konuda bütün talepler bakımından aynı sonucu doğuran tek bir kural bulunmamaktadır.
Talebin türü, davanın usuli aşaması ve tarafların mevcut talepleri önemlidir.
Bu nedenle karşı dava açılmadığında her durumda hiçbir nafaka veya tazminat talebinde bulunulamayacağını söylemek doğru değildir.
Özellikle maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası bakımından talebin ne zaman ve hangi usulle ileri sürüldüğü ayrıca değerlendirilmelidir.
Aydın’da Boşanma Davasında Karşı Dava
Aydın ve Efeler’de görülen boşanma davalarında da karşı dava bakımından HMK ve Türk Medeni Kanunu hükümleri uygulanır.
Karşı dava açmayı düşünen eş açısından özellikle dava dilekçesinin tebliğ tarihi ve cevap süresi dikkatle takip edilmelidir.
Ayrıca karşı dava dilekçesinde ileri sürülecek kusur vakıaları, deliller, nafaka ve tazminat talepleri birlikte değerlendirilmelidir.
Karşı dava açma süresinin geçirilmesi hâlinde ise aynı dosyada karşı dava açılması konusunda usuli sorunlar ortaya çıkabileceğinden, sürenin başında hukuki durumun değerlendirilmesi önemlidir.
Sonuç
Boşanma davasında karşı dava açmak her durumda zorunlu değildir.
Ancak davalı eş de boşanmak istiyor ve kendi boşanma talebinin mahkeme tarafından değerlendirilmesini istiyorsa karşı dava açılması önem kazanır.
Karşı dava kural olarak cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içerisinde ayrı bir dilekçeyle açılabilir. Genel cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır.
Karşı dava açılmasıyla davalı eş kendi boşanma talebini, kusur iddialarını ve şartları varsa nafaka ve tazminat taleplerini mahkemeye sunabilir.
Bu nedenle boşanma dava dilekçesi kendisine tebliğ edilen eşin, karşı dava açıp açmayacağını ve hangi talepleri ileri süreceğini süreyi geçirmeden değerlendirmesi önemlidir.
Somut olayda karşı dava açılmasının gerekli olup olmadığı; tarafların boşanma iradesi, ileri sürülen kusur vakıaları, talep edilen nafaka ve tazminatlar ile davanın usuli aşaması birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
SSS
Boşanma davasında karşı dava açmak gerekir mi?
Her durumda gerekmez. Ancak davalı eş kendi boşanma talebinin de mahkeme tarafından değerlendirilmesini istiyorsa karşı dava açılması gündeme gelir.
Karşı dava açma süresi ne kadar?
Karşı dava kural olarak cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içerisinde ayrı bir dilekçeyle açılır. Genel cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır.
Karşı dava cevap dilekçesiyle açılabilir mi?
Evet. Karşı dava cevap dilekçesi içerisinde açılabilir.
Karşı dava ayrı dilekçeyle açılabilir mi?
Evet. Esasa cevap süresi içerisinde ayrı bir dilekçeyle karşı dava açılabilir.
Karşı dava süresi geçerse ne olur?
Süresinden sonra açılan karşı dava bakımından davaların ayrılması gündeme gelebilir.
Karşı dava açılmazsa boşanma davası kaybedilir mi?
Hayır. Karşı dava açılmaması tek başına asıl davanın kabul edileceği anlamına gelmez.
Karşı dava açınca iki dava birlikte görülür mü?
Usulüne uygun açılan ve gerekli bağlantı şartlarını taşıyan karşı dava kural olarak asıl dava ile birlikte görülebilir.
Karşı dava açmanın sonuçları nelerdir?
Davalı eş kendi boşanma talebini ve buna dayalı vakıalarını mahkemenin değerlendirmesine sunabilir. Şartları varsa nafaka ve tazminat talepleri de ileri sürülebilir.
Karşı dava açmak kusur açısından önemli mi?
Davalı eşin kendi kusur iddialarını ve karşı tarafın kusurlu davranışlarını ileri sürmesi bakımından önemli olabilir.
Karşı dava ile tazminat istenebilir mi?
Şartları varsa maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Ancak karşı dava açılması tek başına tazminat hakkı doğurmaz.
Karşı dava ile nafaka istenebilir mi?
Somut olayın şartlarına göre nafaka talepleri ileri sürülebilir.
Zina nedeniyle karşı dava açılabilir mi?
Şartları varsa zina nedeniyle karşı dava açılabilir. Ancak TMK m. 161’deki özel şartlar ve süreler dikkate alınmalıdır.
Karşı dava açarken harç ödenir mi?
Karşı dava bakımından harç ve yargılama giderleri gündeme gelir. Güncel tarife ve talebin niteliği dikkate alınmalıdır.