Eşlerden birinin boşanmak istememesi, diğer eşin boşanma davası açmasına tek başına engel değildir. Türk Medeni Kanunu’na göre eşlerden her biri, kanunda düzenlenen boşanma sebeplerinden birine dayanarak tek başına boşanma davası açabilir.
Ancak eşlerden birinin boşanmak istememesi halinde anlaşmalı boşanma yoluyla boşanmak mümkün olmayabilir. Bu durumda şartları varsa çekişmeli boşanma davası açılması ve boşanma sebebinin hukuken ortaya konulması gerekir.
Özellikle Aydın ve Efeler’de boşanma davası açmayı düşünen kişilerin, eşinin boşanmayı kabul edip etmemesinden önce mevcut olayların hangi boşanma sebebine dayandığını ve hangi delillerle ispatlanabileceğini değerlendirmesi önemlidir.
Eşim boşanmak istemiyor, yine de boşanma davası açabilir miyim?
Evet. Eşiniz boşanmak istemese dahi, şartları bulunuyorsa tek taraflı olarak boşanma davası açabilirsiniz.
Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin birinci fıkrasında, evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılması halinde eşlerden her birinin boşanma davası açabileceği düzenlenmiştir.
Dolayısıyla boşanma davası açmak için eşinizin sizinle aynı fikirde olması zorunlu değildir.
Ancak burada önemli bir ayrım vardır:
Dava açabilmek ile boşanma kararı alabilmek aynı şey değildir.
Davanın açılabilmesi için eşinizin onayına ihtiyaç bulunmaz. Fakat mahkemenin boşanmaya karar verebilmesi için ileri sürülen boşanma sebebinin ve dayanak vakıaların hukuken değerlendirilmesi gerekir.
Eşim boşanmayı kabul etmiyor, anlaşmalı boşanma yapılabilir mi?
Kural olarak hayır.
Anlaşmalı boşanma için eşlerin boşanma konusunda anlaşmasının yanında, boşanmanın mali sonuçları ve varsa çocukların durumu konusunda da anlaşmaları gerekir.
TMK m. 166/3 uyarınca evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi gerekir. Ayrıca hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve yapılan düzenlemeyi uygun bulması şarttır.
Bu nedenle eşiniz açıkça:
“Boşanmak istemiyorum.”
diyorsa ve davasını kabul etmiyorsa, genellikle anlaşmalı boşanma yolundan ziyade çekişmeli boşanma davası söz konusu olur.
Yargıtay’ın güncel uygulamasında da anlaşmalı boşanma iradesinden vazgeçilmesi halinde, şartları varsa davanın çekişmeli boşanma hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir.
Çekişmeli boşanma davası nedir?
Çekişmeli boşanma davasında eşler boşanma konusunda veya boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamamaktadır.
Örneğin;
- Eşlerden biri boşanmak istemiyorsa,
- Boşanma sebebi konusunda anlaşmazlık varsa,
- Nafaka konusunda anlaşma sağlanamıyorsa,
- Velayet konusunda anlaşmazlık varsa,
- Maddi veya manevi tazminat talepleri bulunuyorsa,
- Malvarlığı veya diğer hukuki konularda uyuşmazlık varsa,
davanın çekişmeli şekilde yürütülmesi söz konusu olabilir.
Ancak eşlerden birinin boşanmayı istememesi, tek başına boşanmanın kesinlikle mümkün olmadığı anlamına gelmez.
Mahkeme, tarafların iradelerinden ziyade kanunda düzenlenen boşanma sebeplerinin gerçekleşip gerçekleşmediğini ve dosyadaki delilleri değerlendirir.
Eşim boşanmak istemiyorsa mahkeme beni boşar mı?
Bu sorunun cevabı somut olayın özelliklerine göre değişir.
Örneğin TMK m. 166/1 kapsamında açılan bir davada, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı iddia ediliyorsa, bu iddianın somut olay ve delillerle ortaya konulması gerekir.
Yargıtay uygulamasında, yalnızca “artık eşimi sevmiyorum” veya “boşanmak istiyorum” şeklindeki soyut iradenin her olayda tek başına boşanma kararı verilmesi için yeterli olmadığı görülmektedir. Evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri beklenmeyecek derecede temelinden sarsılıp sarsılmadığı değerlendirilir.
Bu nedenle boşanma davasında;
“Eşim boşanmayı kabul etmiyor.”
şeklindeki durumdan daha önemli olan husus, evlilik birliğinin neden sürdürülemez hale geldiğinin ve bu durumun nasıl ispatlanacağının ortaya konulmasıdır.
Eşim boşanmak istemiyor, hangi nedenlerle dava açabilirim?
Boşanma davası somut olayın özelliklerine göre farklı hukuki sebeplere dayanabilir.
Bunlardan bazıları şunlardır:
Zina
Eşlerden birinin zina yapması, TMK m. 161 kapsamında özel bir boşanma sebebidir.
Zinanın varlığı ve buna ilişkin yasal süreler ayrıca değerlendirilmelidir.
Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
Eşlerden birinin diğer eşin hayatına kastetmesi veya ona yönelik ağır nitelikte davranışlarda bulunması halinde TMK m. 162 kapsamında boşanma gündeme gelebilir.
Suç işleme veya haysiyetsiz hayat sürme
TMK m. 163 kapsamında belirli koşulların bulunması halinde bu nedenle boşanma davası açılabilir.
Terk
Eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla diğerini terk etmesi ve kanunda öngörülen şartların oluşması halinde TMK m. 164 kapsamında terk nedeniyle boşanma davası gündeme gelebilir.
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması
Uygulamada en sık karşılaşılan boşanma sebeplerinden biri TMK m. 166/1 kapsamında düzenlenen evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır.
Hakaret, şiddet, güven sarsıcı davranışlar, ekonomik şiddet, ilgisizlik, ortak hayatın sürdürülemez hale gelmesine neden olan davranışlar ve somut olayın özelliklerine göre başka vakıalar bu kapsamda değerlendirilebilir.
Ancak her olayın hukuki değerlendirmesi farklıdır. Aynı davranış farklı dosyalarda farklı sonuçlara yol açabilir.
Eşim boşanmak istemiyor ve “mahkeme beni boşamaz” diyor
Eşin boşanmayı istememesi, davanın otomatik olarak reddedileceği anlamına gelmez.
Özellikle TMK m. 166/1 kapsamında, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı ve ortak hayatın taraflardan beklenemeyecek derecede çekilmez hale geldiği ortaya konulabiliyorsa mahkeme bu hususu deliller çerçevesinde değerlendirir.
Bununla birlikte davacının kusur durumu da önem taşır.
TMK m. 166/2’ye göre davacının kusurunun daha ağır olması halinde davalı eşin davaya itiraz hakkı bulunmaktadır. Ancak bu itirazın hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olması ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmaması halinde boşanmaya karar verilebilmesi mümkündür.
Dolayısıyla “eşim istemiyor, o nedenle boşanamam” şeklinde kesin bir sonuç çıkarmak doğru değildir.
Boşanma davasında eşimin kusuru nasıl ispatlanır?
Çekişmeli boşanma davasında ileri sürülen vakıaların niteliğine göre farklı deliller kullanılabilir.
Örneğin;
- Tanık beyanları,
- Mesajlaşmalar,
- Hukuka uygun şekilde elde edilmiş elektronik deliller,
- Fotoğraf ve video kayıtları,
- Sosyal medya içerikleri,
- Banka ve ödeme kayıtları,
- Hastane veya sağlık kayıtları,
- Kolluk tutanakları,
- Uzaklaştırma veya koruyucu tedbir kararları,
- Telefon görüşmelerine ilişkin hukuka uygun deliller,
- Yazılı belgeler,
- Diğer yasal deliller
somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.
Burada önemli olan yalnızca bir delilin bulunması değil, delilin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması ve ileri sürülen vakıayı desteklemesidir.
Eşim boşanmak istemiyor, çocukların velayeti ne olacak?
Eşlerden birinin boşanmak istememesi, velayetin otomatik olarak o eşe verileceği anlamına gelmez.
Velayet değerlendirmesinde temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Mahkeme; çocuğun yaşı, ihtiyaçları, tarafların yaşam koşulları, çocukla kurulan ilişki ve somut olayın diğer özelliklerini değerlendirerek karar verir.
Bu nedenle boşanma davası açılırken yalnızca boşanma talebinin değil, varsa çocukların velayeti, kişisel ilişki ve nafaka konularının da ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Eşim boşanmak istemiyor, nafaka isteyebilir miyim?
Somut olayın şartlarına göre nafaka talep edilmesi mümkündür.
Dava devam ederken tedbir nafakası; boşanma sonrasında ise şartları oluşuyorsa yoksulluk nafakası ve çocuklar yönünden iştirak nafakası gündeme gelebilir.
Nafaka taleplerinin değerlendirilmesinde tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile kanunda öngörülen diğer koşullar dikkate alınır.
Bu nedenle boşanma davası açılırken nafaka taleplerinin ayrıca ve açık şekilde değerlendirilmesi önemlidir.
Eşim boşanmak istemiyor, tazminat talep edebilir miyim?
Boşanmaya neden olan olaylarda diğer eşin kusuru bulunması ve kanundaki diğer koşulların gerçekleşmesi halinde maddi ve manevi tazminat talepleri gündeme gelebilir.
TMK m. 174 kapsamında, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş maddi tazminat; kişilik hakkına saldırı niteliğinde olaylar bulunması halinde manevi tazminat talep edebilir.
Ancak tazminat miktarı ve koşulları her dosyanın somut özelliklerine göre değerlendirilir.
Eşim boşanmak istemiyor, dava ne kadar sürer?
Çekişmeli boşanma davalarının süresi için herkes açısından geçerli tek bir süre vermek mümkün değildir.
Davanın;
- Taraf sayısına,
- İddiaların kapsamına,
- Tanık sayısına,
- Delillerin toplanma süresine,
- Bilirkişi incelemesine ihtiyaç olup olmadığına,
- Tebligat süreçlerine,
- Mahkemenin iş yoğunluğuna,
- İstinaf veya temyiz aşamalarına
göre süresi değişebilir.
Bu nedenle “eşim istemese de kesin olarak şu kadar ayda boşanırım” şeklinde kesin bir süre vermek hukuken doğru değildir.
Eşim boşanmak istemiyor, önce ne yapmalıyım?
Boşanma kararı almadan önce öncelikle evlilik birliğini sona erdiren olayların kronolojik şekilde belirlenmesi faydalı olacaktır.
Özellikle;
Boşanma nedeni nedir?
Hangi olaylar yaşandı?
Bu olayların ne zaman gerçekleştiği biliniyor mu?
Bu olayları kimler biliyor?
Hangi belgeler veya elektronik deliller mevcut?
Çocuklar varsa mevcut düzen ve ihtiyaçları nedir?
Nafaka ve tazminat talepleri var mı?
gibi soruların değerlendirilmesi gerekir.
Bu değerlendirme, açılacak davanın hukuki sebebinin ve delil stratejisinin belirlenmesine yardımcı olur.
Aydın ve Efeler’de eşim boşanmak istemiyorsa ne yapabilirim?
Aydın veya Efeler’de yaşayan ve eşi boşanmayı kabul etmeyen kişiler açısından, somut olayın özelliklerine göre çekişmeli boşanma davası gündeme gelebilir.
Dava açılmadan önce olayların hukuki niteliğinin belirlenmesi, boşanma sebebinin doğru kurulması, delillerin değerlendirilmesi ve varsa velayet, nafaka ve tazminat taleplerinin birlikte ele alınması önemlidir.
Özellikle yalnızca “boşanmak istiyorum” şeklindeki genel bir anlatım yerine, evlilik birliğini temelinden sarsan somut olayların belirlenmesi ve bunların hukuka uygun delillerle desteklenmesi gerekir.
Eşlerden biri istemese de boşanmak mümkün mü?
Evet, şartları oluştuğu takdirde mümkündür.
Eşlerden birinin boşanmak istememesi, diğer eşin dava açmasına engel değildir. Ancak çekişmeli boşanma davasında mahkemenin boşanmaya karar verebilmesi için kanuni boşanma sebebinin gerçekleştiğinin dosya kapsamında ortaya konulması gerekir.
Bu nedenle eşin “boşanmak istemiyorum” şeklindeki iradesi tek başına davayı sona erdirmez; fakat davanın sonucunu etkileyebilecek savunmalar ileri sürmesine ve delil sunmasına imkân verir.
Sık Sorulan Sorular
Eşim boşanmak istemiyor, tek başıma boşanma davası açabilir miyim?
Evet. Eşinizin onayına ihtiyaç olmadan, kanunda düzenlenen boşanma sebeplerinden birine dayanarak dava açabilirsiniz.
Eşim boşanmayı kabul etmiyor, anlaşmalı boşanabilir miyiz?
Eşiniz boşanmayı kabul etmiyorsa anlaşmalı boşanmanın şartları oluşmaz. Bu durumda şartları varsa çekişmeli boşanma davası gündeme gelir.
Eşim mahkemeye gelmezse boşanma davası düşer mi?
Davalı eşin duruşmaya katılmaması, tek başına davanın otomatik olarak düşmesi sonucunu doğurmaz. Usulüne uygun tebligat ve yargılama kuralları çerçevesinde dava devam edebilir.
Eşim boşanmak istemiyor diye dava kesin reddedilir mi?
Hayır. Eşin boşanmayı istememesi tek başına davanın reddi anlamına gelmez. Mahkeme, ileri sürülen boşanma sebebini, kusur durumunu ve delilleri değerlendirir.
Eşim boşanmak istemiyor ama ben boşanmak istiyorum. Ne yapmalıyım?
Öncelikle olayların hangi boşanma sebebine dayandığının belirlenmesi ve mevcut delillerin değerlendirilmesi gerekir. Buna göre çekişmeli boşanma davası açılması gündeme gelebilir.
Eşim boşanma davasına itiraz edebilir mi?
Evet. Özellikle TMK m. 166/2 kapsamında davacının kusurunun daha ağır olduğunu ileri süren davalı eşin itiraz hakkı bulunabilir. İtirazın hukuki etkisi somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.
Eşim boşanmak istemiyor, dava ne kadar sürer?
Çekişmeli boşanma davalarının süresi dosyanın özelliklerine, delillere ve yargılama aşamalarına göre değişir. Bu nedenle her dosya için kesin süre vermek mümkün değildir.
Eşim boşanmak istemiyor, yine de nafaka talep edebilir miyim?
Kanuni şartların bulunması halinde dava sırasında veya boşanma sonrasında nafaka talepleri gündeme gelebilir.
Eşim boşanmak istemiyor, çocukların velayetini alabilir miyim?
Velayet konusunda temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Boşanmayı kimin istediği tek başına velayetin belirlenmesinde belirleyici değildir.
Sonuç
Eşiniz boşanmak istemese dahi tek taraflı olarak boşanma davası açmanız mümkündür. Ancak eşin boşanmayı kabul etmemesi halinde süreç genellikle anlaşmalı değil, çekişmeli boşanma davası şeklinde ilerler.
Bu davalarda önemli olan yalnızca boşanma iradesi değil; boşanma sebebinin doğru belirlenmesi, somut olayların hukuken ortaya konulması, kusur durumunun değerlendirilmesi ve delillerin usulüne uygun şekilde sunulmasıdır.
Özellikle Aydın ve Efeler’de boşanma davası açmayı düşünen kişilerin dava açmadan önce olayların tamamını bir bütün olarak değerlendirmesi; boşanmanın yanı sıra velayet, nafaka ve tazminat gibi sonuçları da birlikte ele alması önem taşır.