Boşanma sürecinde eşlerin en çok merak ettiği konulardan biri, evlilik sırasında alınan evin boşanmadan sonra kime kalacağıdır.
Özellikle evin tapusu yalnızca eşlerden birinin üzerindeyse diğer eşin ev üzerinde hiçbir hakkı olmadığı düşünülmektedir. Ancak bu yaklaşım her zaman doğru değildir.
Çünkü taşınmazın tapusunun kimin adına kayıtlı olduğu ile boşanma sonrasında mal rejiminden kaynaklanan hakların kime ait olduğu farklı hukuki konulardır.
Örneğin evin tapusu yalnızca eşlerden birinin adına kayıtlı olabilir. Buna rağmen ev, evlilik sırasında edinilmiş ve edinilmiş mal niteliğinde ise diğer eşin şartları oluştuğunda katılma alacağı doğabilir.
Yargıtay uygulamasında mal rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağının kural olarak ayni değil, şahsi bir alacak hakkı olduğu kabul edilmektedir. Yani diğer eş her durumda evin tapusunun yarısının kendi adına geçirilmesini isteyemez; somut olayın şartlarına göre mal rejimi tasfiyesinden doğan parasal bir alacak söz konusu olabilir.
Boşanmada Ev Kimin Olur?
Boşanma nedeniyle evin otomatik olarak eşit şekilde ikiye bölünmesi söz konusu değildir.
Evin boşanmadan sonra kime ait olacağı veya diğer eşin hangi haklara sahip olacağı belirlenirken öncelikle;
- Evin ne zaman alındığı,
- Evlilikten önce mi sonra mı edinildiği,
- Evin hangi eş adına kayıtlı olduğu,
- Evin bedelinin nasıl ödendiği,
- Eşler arasında mal rejimi sözleşmesi bulunup bulunmadığı,
- Evin edinilmiş mal mı yoksa kişisel mal mı olduğu,
- Evin alınmasında diğer eşin maddi katkısının bulunup bulunmadığı
gibi hususlar değerlendirilir.
Dolayısıyla “Tapu kimin üzerindeyse ev kesin olarak onun olur.” şeklindeki genel bir ifade hukuken yeterli değildir.
Tapu Eşlerden Birinin Üzerindeyse Diğer Eşin Hakkı Var mı?
Evet, belirli şartlarda olabilir.
Türk Medeni Kanunu’nda yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimi düzenlenmiştir. Adalet Bakanlığı’nın aile ve miras hukuku materyalinde de 1 Ocak 2002’den itibaren edinilmiş mallara katılma rejiminin yasal mal rejimi olarak uygulandığı belirtilmektedir.
Bu sistemde, bir eş adına kayıtlı olan her mal otomatik olarak o eşin kişisel malı sayılmaz.
TMK m. 219 kapsamında edinilmiş mal niteliğinde olan değerler, mal rejiminin tasfiyesinde hesaba katılabilir.
Yargıtay uygulamasında da bir eşin bütün mallarının, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edildiği ve malın kendisine ait olduğunu iddia eden kişinin bu iddiasını ispatlaması gerektiği belirtilmektedir.
Evlilikte Alınan Ev Boşanmada Nasıl Paylaşılır?
Evin evlilik sırasında alınmış olması tek başına yeterli değildir. Evin hangi mal rejimine tabi olduğu ve edinilmiş mal niteliğinde olup olmadığı belirlenmelidir.
Örneğin eşler 2002 sonrasında evlenmiş ve aralarında farklı bir mal rejimi sözleşmesi yapmamışlarsa, kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.
Bu durumda ev eşlerden yalnızca birinin adına kayıtlı olsa bile, evin edinilmiş mal niteliğinde olması halinde diğer eşin mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan bir katılma alacağı gündeme gelebilir.
Yargıtay kararlarında da mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş malların tasfiyeye dahil edildiği ve TMK m. 236/1 uyarınca artık değerin yarısı üzerinde diğer eşin katılma alacağının bulunduğu belirtilmektedir.
Tapu Kocanın Üzerindeyse Kadının Hakkı Var mı?
Tapunun koca adına kayıtlı olması, kadının mal rejiminden doğabilecek tüm haklarını ortadan kaldırmaz.
Örneğin;
- Ev evlilik sırasında alınmışsa,
- Edinilmiş mal niteliğindeyse,
- Mal rejimi sözleşmesiyle farklı bir rejim seçilmemişse,
boşanma sonrasında mal rejiminin tasfiyesi gündeme gelebilir.
Bu durumda kadının, somut olayın şartlarına göre evin değeri üzerinden katılma alacağı veya başka bir mal rejimi alacağı talep etmesi mümkün olabilir.
Ancak bu, kadının otomatik olarak evin yüzde 50’sine tapuda malik olacağı anlamına gelmez.
Yargıtay, mal rejimi tasfiyesinden doğan hakkın kural olarak şahsi alacak hakkı olduğunu ve tasfiye alacaklısının doğrudan ayni hak talep edemeyeceğini belirtmektedir.
Tapu Kadının Üzerindeyse Kocanın Hakkı Var mı?
Aynı durum tapunun kadın adına kayıtlı olması halinde de geçerlidir.
Evin kadının adına kayıtlı olması, evin her durumda kadının kişisel malı olduğu anlamına gelmez.
Ev evlilik sırasında edinilmiş mal niteliğinde alınmışsa ve yasal mal rejimine tabi ise, diğer eşin de mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan hakkı gündeme gelebilir.
Burada cinsiyet değil, malın hukuki niteliği ve mal rejimi önemlidir.
Evlilikten Önce Alınan Ev Boşanmada Paylaşılır mı?
Kural olarak evlilikten önce eşlerden birinin sahip olduğu taşınmaz, o eşin kişisel malı niteliğindedir.
TMK m. 220’de, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan malvarlığı değerleri kişisel mal olarak düzenlenmiştir. Adalet Bakanlığı’nın UYAP Mevzuat ve İçtihat Programı’nda da TMK m. 220 kapsamında bu husus açıkça belirtilmektedir.
Bu nedenle örneğin bir eş evlenmeden önce kendi adına bir ev satın almışsa, sırf evlilik gerçekleştiği için diğer eşin otomatik olarak evin yarısına sahip olması söz konusu olmaz.
Ancak evlilik sırasında bu ev için diğer eş tarafından yapılan katkılar veya taşınmazın edinilmesi, iyileştirilmesi ya da korunmasına yönelik katkılar bakımından ayrıca değerlendirme yapılabilir.
Evin Parasını Bir Eş Ödediyse Ne Olur?
Evin bedelinin tamamının bir eş tarafından ödenmiş olması önemli bir husustur; ancak tek başına her durumda kesin sonuç doğurmaz.
Örneğin evlilik sırasında edinilen bir taşınmazın bedeli eşlerden birinin maaşıyla ödenmiş olabilir.
Bu durumda, maaş ve çalışma karşılığı elde edilen gelirlerin mal rejimi bakımından niteliği değerlendirilir. Edinilmiş mal niteliğindeki gelirlerle alınan bir taşınmazın yalnızca “parasını eşim ödedi” denilerek otomatik biçimde kişisel mal kabul edilmesi doğru olmayabilir.
Buna karşılık taşınmazın miras parası, bağış veya başka bir kişisel malın yerine geçen değerlerle alınması halinde farklı bir değerlendirme yapılabilir.
Ev Miras Kaldıysa Boşanmada Paylaşılır mı?
Kural olarak miras yoluyla edinilen malvarlığı değerleri kişisel mal niteliğindedir.
TMK m. 220 kapsamında, bir eşin mal rejimi devam ederken miras yoluyla veya karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri kişisel mal olarak düzenlenmiştir.
Bu nedenle eşlerden birine anne veya babasından miras kalan ev, kural olarak diğer eşle edinilmiş mal şeklinde paylaşılmaz.
Ancak kişisel malın gelirleri, yapılan katkılar ve kişisel malın yerine geçen değerler gibi farklı hukuki durumların ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.
Boşanmada Ev İçin Katılma Alacağı Nedir?
Katılma alacağı, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi sonucunda ortaya çıkabilen parasal bir alacaktır.
TMK m. 236/1 uyarınca her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olabilir.
Yargıtay da artık değere katılma alacağının, edinilmiş malların toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin yarısı üzerinden hesaplandığını belirtmektedir.
Basitleştirilmiş bir örnek vermek gerekirse:
Eşlerden birinin adına kayıtlı evin tasfiye hesabında dikkate alınan net değeri 4 milyon TL ise, diğer eşin katılma alacağı hesabı bu rakam üzerinden doğrudan “evin yarısı” şeklinde yapılmaz.
Öncelikle malın edinilmiş mal niteliği, borçları, varsa kişisel mal katkıları, denkleştirme ve diğer tasfiye unsurları belirlenir.
Sonuçta ortaya çıkan artık değer üzerinden kanundaki oranlar uygulanır.
Boşanmada Ev Üzerindeki Tapu Kime Kalır?
Mal rejiminin tasfiyesi, kural olarak tapunun otomatik olarak iki eş arasında bölünmesi anlamına gelmez.
Örneğin evin tapusu eşlerden birinin adına kayıtlıysa ve diğer eşin mal rejiminden kaynaklanan katılma alacağı varsa, bu alacak çoğu durumda para alacağı niteliğindedir.
Yargıtay’ın güncel kararlarında da mal rejiminin tasfiyesinden doğan hakkın kural olarak ayni değil, şahsi alacak hakkı olduğu belirtilmektedir.
Dolayısıyla:
Tapu bir eşte kalabilir → diğer eşin ise parasal katılma alacağı doğabilir.
Ancak somut olayda farklı bir mülkiyet veya ayni hak ilişkisi bulunuyorsa ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.
Boşanmada Ev İçin Değer Artış Payı
Eşlerden biri diğer eşin malının edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız veya uygun karşılık almaksızın esaslı katkıda bulunmuşsa, TMK m. 227 kapsamında değer artış payı alacağı gündeme gelebilir.
Yargıtay’ın 2025 tarihli bir kararında da değer artış payı alacağının, eşlerden birinin diğerine ait malın edinilmesi, iyileştirilmesi veya korunmasına yaptığı esaslı katkıdan doğabileceği açıklanmıştır.
Örneğin ev eşlerden birinin evlilik öncesi kişisel malı olmasına rağmen diğer eş bu evin kredi borçlarının ödenmesine ciddi miktarda katkıda bulunmuşsa, somut olayın şartlarına göre değer artış payı veya başka bir alacak türünün gündeme gelip gelmeyeceği incelenebilir.
Boşanmadan Önce Ev Satılırsa Ne Olur?
Eşlerden birinin boşanma öncesinde adına kayıtlı evi satması, diğer eşin olası haklarının her durumda ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Özellikle TMK m. 229 kapsamında, eşin diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı belirli devirler tasfiyede hesaba katılabilir.
Yargıtay kararlarında, mal rejiminin sona ermesinden önce yapılan bazı devirlerin TMK m. 229 kapsamında incelenmesi gerektiği ve şartları oluştuğunda devredilen malın mevcutmuş gibi tasfiyeye dahil edilebileceği belirtilmektedir.
Bu nedenle boşanmadan hemen önce evin satılması halinde işlemin gerçek niteliği ve amacı ayrıca araştırılmalıdır.
Boşanmada Ev Paylaşımında Hangi Tarih Önemlidir?
Mal paylaşımında taşınmazın edinildiği tarih kadar mal rejiminin sona erdiği tarih de önemlidir.
Yargıtay uygulamasında boşanma davasının açılmasıyla mal rejiminin sona erdiği kabul edilmektedir.
Bu nedenle evin;
- Evlilikten önce mi,
- Evlilik sırasında mı,
- Boşanma davasından önce mi,
- Mal rejiminin sona ermesinden sonra mı
edinildiği veya devredildiği belirlenmelidir.
Ayrıca 1 Ocak 2002 öncesi ve sonrası dönem bakımından uygulanacak mal rejiminin farklı olabileceği de dikkate alınmalıdır.
Boşanmada Ev İçin Kredi Ödeniyorsa Ne Olur?
Evlilik sırasında alınan evin krediyle satın alınması halinde, yalnızca tapu kaydına bakılarak hesaplama yapılmaz.
Kredinin;
- Ne zaman çekildiği,
- Ne kadarının evlilik öncesinde ödendiği,
- Ne kadarının evlilik sırasında ödendiği,
- Hangi kaynaklardan ödendiği,
- Mal rejiminin sona erdiği tarihte kalan borcun miktarı
gibi hususlar hesaplamada önem taşıyabilir.
Yargıtay uygulamasında mal rejiminin tasfiyesinde taşınmazın niteliğinin yanı sıra borçların ve tasfiye hesabının diğer unsurlarının da dikkate alınması gerektiği görülmektedir.
Aydın ve Efeler’de Boşanmada Ev ve Mal Paylaşımı
Aydın veya Efeler’de boşanma sürecinde evin kime ait olacağı konusunda yalnızca tapu kaydına bakılarak kesin sonuca ulaşılması doğru değildir.
Özellikle evlilik sırasında alınmış bir taşınmaz söz konusuysa;
- Tapu kaydı,
- Satın alma tarihi,
- Satış bedeli,
- Kredi kullanılıp kullanılmadığı,
- Kredi ödemelerinin kaynağı,
- Evlilik tarihi,
- Mal rejimi sözleşmesi,
- Boşanma davasının açılış tarihi,
- Taşınmazın mevcut değeri,
- Varsa kişisel mal katkısı
birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle Aydın ve Efeler’de boşanma nedeniyle mal paylaşımı gündeme geldiğinde, “tapu eşimin üzerinde, hiçbir hakkım yok” veya “evlilikte alındı, evin yarısı otomatik benim” şeklindeki iki uç yaklaşım da her olay bakımından doğru değildir.
Sık Sorulan Sorular
Tapu eşimin üzerinde, boşanınca evden hiçbir hakkım olmaz mı?
Hayır. Tapunun eşiniz adına olması, mal rejiminden doğabilecek haklarınızı otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Evin edinilmiş mal niteliğinde olması halinde şartları varsa katılma alacağı gündeme gelebilir.
Evlilikte alınan ev boşanmada yarı yarıya mı paylaşılır?
Her durumda doğrudan evin tapusu yarı yarıya bölünmez. Öncelikle mal rejiminin tasfiyesi yapılır ve varsa katılma alacağı hesaplanır.
Kocanın üzerine kayıtlı ev boşanmada kadının olur mu?
Kadın otomatik olarak evin tapusunun yarısını alamaz. Ancak ev edinilmiş mal niteliğindeyse şartları oluştuğunda mal rejiminden kaynaklanan parasal alacak hakkı doğabilir.
Kadının üzerine kayıtlı ev boşanmada kocanın olur mu?
Aynı şekilde koca da tapunun otomatik olarak yarısına sahip olmaz. Somut olayın özelliklerine göre katılma alacağı veya başka bir mal rejimi alacağı gündeme gelebilir.
Evlilikten önce alınan ev boşanmada paylaşılır mı?
Kural olarak evlilikten önce eşlerden birine ait olan taşınmaz kişisel maldır. Ancak taşınmazla ilgili evlilik sırasında yapılan katkılar ayrıca değerlendirilebilir.
Miras kalan ev boşanmada paylaşılır mı?
Kural olarak miras yoluyla edinilen ev kişisel maldır ve edinilmiş mallara katılma rejiminde diğer eşle doğrudan paylaşılmaz.
Eşim evin tapusunu boşanmadan önce başkasına devrederse ne olur?
Devrin niteliğine göre TMK m. 229 kapsamında değerlendirme yapılabilir. Diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan belirli devirler tasfiyede hesaba katılabilir.
Boşanmada evin yarısını tapudan isteyebilir miyim?
Katılma alacağı kural olarak şahsi alacak niteliğindedir. Bu nedenle her durumda tapunun yarısının devrini istemek mümkün değildir.
Evin parasını ben ödedim ama tapu eşimin üzerinde. Hak sahibi olabilir miyim?
Somut olayın özelliklerine göre farklı alacak türleri gündeme gelebilir. Paranın kaynağı, ödeme tarihi, mal rejimi ve taşınmazın edinilme koşulları incelenmelidir.
Boşanmada evin değeri nasıl hesaplanır?
Mal rejiminin tasfiyesinde uygulanacak hesaplama yöntemi; taşınmazın niteliği, borçlar, kişisel mal katkıları ve diğer tasfiye unsurlarına göre belirlenir. Yargıtay uygulamasında mevcut edinilmiş malların tasfiyesinde ilgili değerleme kuralları uygulanmaktadır.
Sonuç
Boşanmada evin kime ait olacağı sorusunun cevabı yalnızca tapunun kimin adına kayıtlı olduğuna bakılarak verilemez.
Özellikle evlilik sırasında edinilen taşınmazlarda, evin edinilmiş mal mı yoksa kişisel mal mı olduğu, hangi tarihte edinildiği, bedelinin hangi kaynakla ödendiği ve taraflar arasındaki mal rejiminin ne olduğu belirlenmelidir.
Evin tapusu eşlerden yalnızca birinin üzerinde olsa dahi, şartları varsa diğer eşin katılma alacağı, değer artış payı veya somut olaya göre başka bir mal rejimi alacağı doğabilir. Yargıtay uygulamasında bu hakların kural olarak ayni değil, şahsi alacak niteliğinde olduğu kabul edilmektedir.
Bu nedenle boşanma öncesinde veya sonrasında evin durumu değerlendirilirken tapu kaydı tek başına değil, evin edinilme süreci ve mal rejiminin tamamı birlikte incelenmelidir.