Evlilik birliği içerisinde eşlerden birinin diğerine sürekli veya ağır şekilde hakaret etmesi, küfür etmesi ya da aşağılayıcı sözler söylemesi, boşanma davasında önemli bir kusur iddiası oluşturabilir.
Hakaret ve küfür, Türk Medeni Kanunu’nda bağımsız bir boşanma sebebi olarak düzenlenmemiştir. Ancak bu davranışlar, olayın niteliğine göre evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına neden olan kusurlu davranışlar arasında değerlendirilebilir.
Özellikle ağır, sürekli ve aşağılayıcı sözler eşin kişilik haklarını da ihlal ediyorsa, boşanmanın yanı sıra manevi tazminat talebi de gündeme gelebilir.
Ancak her tartışmada söylenen her sözün otomatik olarak aynı hukuki sonucu doğuracağını söylemek mümkün değildir. Sözün içeriği, söylenme şekli, olayın gerçekleşme biçimi, sürekliliği, tarafların karşılıklı davranışları ve mevcut deliller birlikte değerlendirilir.
Boşanma davasında hakaret ve küfür kusur sayılır mı?
Evet, somut olayın özelliklerine göre hakaret ve küfür kusur olarak kabul edilebilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesine göre evlilik birliği, ortak hayatın sürdürülmesi eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir.
Eşe yönelik aşağılayıcı, onur kırıcı, küçük düşürücü veya ağır hakaret içeren sözler, evlilik birliğini temelinden sarsan davranışlar arasında değerlendirilebilir.
Yargıtay uygulamasında eşe hakaret ve küfür edilmesi, somut olayın koşullarına göre boşanmaya sebep olan kusurlu davranış olarak kabul edilebilmektedir. Nitekim Yargıtay’ın bir kararında erkeğin eşine hakaret ve küfür etmesi ile diğer kusurlu davranışları birlikte değerlendirilerek tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Eşe küfür etmek boşanma sebebi midir?
Eşe küfür etmek, olayın ağırlığına ve diğer evlilik içi davranışlara göre boşanma davasında kusur olarak değerlendirilebilir.
Özellikle;
- Sürekli küfür edilmesi
- Ağır ve aşağılayıcı ifadeler kullanılması
- Eşin onur ve saygınlığının hedef alınması
- Küfürlerin çocukların yanında yapılması
- Mesaj veya sosyal medya üzerinden hakaret edilmesi
- Hakaretin tehdit veya fiziksel şiddetle birlikte gerçekleşmesi
- Hakaretin evlilik içerisinde sistematik hâle gelmesi
gibi durumlar kusur değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Ancak tek bir olayın dahi hukuki sonuç doğurup doğurmayacağı, kullanılan sözlerin niteliği ve olayın bütün koşullarına göre değerlendirilir.
Hakaret boşanma davasında kusur olarak nasıl değerlendirilir?
Boşanma davasında hâkim yalnızca “hakaret edildi” iddiasına bakarak otomatik şekilde kusur belirlemez.
Öncelikle hakaret veya küfür iddiasının gerçekleşip gerçekleşmediği delillerle ortaya konulmalıdır.
Daha sonra bu davranışın evlilik birliğine etkisi, ağırlığı, sürekliliği ve diğer eşin davranışları değerlendirilir.
Örneğin eşine sürekli şekilde ağır hakaretlerde bulunan ve onu aşağılayan bir eşin kusurunun ağırlaşması mümkündür.
Buna karşılık tarafların karşılıklı olarak birbirlerine hakaret ettiği bir olayda kusur değerlendirmesi farklı olabilir.
Yargıtay kararlarında da hakaret vakıasının gerçekleşip gerçekleşmediği, tanık anlatımları ve diğer deliller üzerinden değerlendirilmekte; somut olayın ortak hayatı temelinden sarsacak nitelikte olup olmadığı ayrıca incelenmektedir.
Tek seferlik hakaret boşanma sebebi olur mu?
Tek seferlik hakaretin boşanma davasındaki etkisi, hakaretin niteliğine ve olayın diğer koşullarına göre belirlenir.
Bu nedenle “bir kez küfür edildiğinde kesinlikle boşanma olur” veya “tek seferlik hakaret hiçbir zaman kusur olmaz” şeklinde kesin bir kural bulunmamaktadır.
Kullanılan sözün ağırlığı, olayın gerçekleşme biçimi, tarafların evlilik geçmişi ve başka kusurlu davranışların bulunup bulunmadığı önemlidir.
Örneğin ağır bir hakaretin tehdit, fiziksel şiddet veya başka bir aşağılayıcı davranışla birlikte gerçekleşmesi, olayın hukuki değerlendirmesini etkileyebilir.
Sürekli hakaret ve küfür etmek kusur sayılır mı?
Sürekli hakaret ve küfür, boşanma davasında özellikle önem taşıyan kusurlu davranışlardan biri olabilir.
Hakaretin süreklilik göstermesi, eşin onur ve saygınlığını zedelemesi ve evlilik içerisindeki iletişimi çekilmez hâle getirmesi, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.
Hakaretlerin belirli tarihlerle, olaylarla ve mümkün olduğunca somut delillerle ortaya konulması önemlidir.
Karşılıklı hakaret varsa boşanmada kusur nasıl belirlenir?
Tarafların birbirlerine hakaret etmesi hâlinde mahkeme her iki eşin davranışlarını ayrı ayrı değerlendirir.
Bir eşin hakaret etmiş olması, diğer eşin de otomatik olarak kusursuz olduğu anlamına gelmez.
Aynı şekilde bir eşin başka bir kusurlu davranışının bulunması da ona karşı yapılan hakareti hukuken ortadan kaldırmaz.
Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımında, eşlerden birinin kusurlu davranışı diğer eşe aynı nitelikte karşılık verme hakkı sağlamaz. Tarafların kusurları olay bazında belirlenir.
Bu nedenle boşanma davasında yalnızca “kim önce küfür etti?” sorusu değil, tarafların evlilik birliğinin sarsılmasına neden olan tüm davranışları değerlendirilir.
WhatsApp mesajlarında hakaret boşanma davasında delil olur mu?
Hukuka uygun şekilde elde edilmiş WhatsApp mesajları, hakaret veya küfür iddiasının ispatında önemli bir delil olabilir.
Mesajların;
- Kim tarafından gönderildiği,
- Tarihi,
- İçeriği,
- Mesajların bütünlüğü,
- Karşılıklı yazışmanın tamamı,
- Mesajların elde edilme yöntemi
birlikte değerlendirilir.
Sadece tek bir ekran görüntüsünün bulunması, her olayda tek başına kesin sonuç doğuracağı anlamına gelmez.
Mesajların mümkün olduğunca bütünlüğü korunmalı ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş delillerden kaçınılmalıdır.
Hakaretin ispatında hangi deliller kullanılabilir?
Hakaret ve küfür iddiasının ispatında olayın niteliğine göre farklı deliller kullanılabilir.
Bunlar arasında;
- WhatsApp mesajları
- SMS kayıtları
- E-posta yazışmaları
- Sosyal medya mesajları
- Hukuka uygun şekilde elde edilmiş ses veya görüntü kayıtları
- Tanık beyanları
- Kolluk tutanakları
- Ceza soruşturması veya ceza davası dosyaları
- Hastane ve sağlık kayıtları
- Daha önce verilmiş mahkeme kararları
- Olayı destekleyen diğer yazılı ve elektronik deliller
yer alabilir.
Delilin hukuka uygun şekilde elde edilmesi ayrıca önem taşır.
Hakaret nedeniyle manevi tazminat istenebilir mi?
Somut olayın koşulları oluştuğunda evet.
Türk Medeni Kanunu’nun 174/2. maddesine göre boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer eşten manevi tazminat isteyebilir.
Dolayısıyla hakaretin yalnızca kusur bakımından değil, kişilik haklarına saldırı oluşturup oluşturmadığı bakımından da değerlendirilmesi gerekir.
Yargıtay, boşanmaya sebep olan olayların kişilik haklarına saldırı niteliğinde olması hâlinde TMK 174/2 kapsamında manevi tazminat koşullarının oluşabileceğini kabul etmektedir.
Ancak her hakaret olayı otomatik olarak belirli bir miktarda manevi tazminat sonucunu doğurmaz. Hakaretin ağırlığı, olayın niteliği, tarafların kusur durumu ve kişilik haklarına yönelik etkisi ayrıca değerlendirilir.
Hakaret eden eş nafaka alamaz mı?
Hakaret etmiş olmak, tek başına eşin bütün nafaka haklarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Özellikle yoksulluk nafakası bakımından TMK 175’te düzenlenen şartların ve tarafların kusur durumunun değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle “hakaret eden eş kesinlikle nafaka alamaz” şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Nafaka değerlendirmesi, boşanmanın diğer sonuçlarından bağımsız olarak ilgili yasal şartlar çerçevesinde yapılır.
Hakaret eden eş maddi veya manevi tazminat isteyebilir mi?
Tazminat bakımından kusur önemlidir.
Boşanmaya sebep olan olaylarda daha az kusurlu veya kusursuz olan eşin, şartları bulunuyorsa TMK 174 kapsamında maddi veya manevi tazminat talep etmesi mümkündür.
Ancak tarafların karşılıklı hakaretleri veya diğer kusurlu davranışları varsa, mahkeme bütün vakıaları birlikte değerlendirir.
Bu nedenle bir eşin yalnızca “bana hakaret edildi” demesi tazminat miktarını veya hakkın varlığını tek başına belirlemez.
Hakaret nedeniyle ceza davası açılması boşanma davasını etkiler mi?
Hakaret aynı zamanda Türk Ceza Kanunu bakımından suç oluşturabilecek bir davranış olabilir.
Bu durumda olay hakkında ceza soruşturması veya ceza davası yürütülmesi mümkündür.
Ceza dosyasında bulunan ifade tutanakları, kararlar ve diğer belgeler, şartlarına göre boşanma davasında da değerlendirmeye konu olabilir.
Ancak ceza davası ile boşanma davası farklı hukuki süreçlerdir. Bir dosyada verilen kararın diğer dosyadaki hukuki sonucu somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Hakaret boşanma davasında nasıl ispatlanır?
Hakaret iddiasının mümkün olduğunca somutlaştırılması gerekir.
“Eşim sürekli bana kötü davranıyor” şeklindeki genel ifadeler yerine;
hangi tarihte, nerede, hangi sözlerin söylendiği, kimlerin olaya tanık olduğu ve olayın hangi delillerle desteklendiği açıklanmalıdır.
Özellikle WhatsApp yazışmaları, SMS’ler, tanıklar, kolluk kayıtları ve hukuka uygun şekilde elde edilmiş diğer elektronik deliller önem taşıyabilir.
Delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi de ayrıca dikkate alınmalıdır.
Hakaret boşanma davasında ne kadar kusur oluşturur?
Türk hukukunda hakaret için boşanma davasında önceden belirlenmiş bir “kusur puanı” bulunmamaktadır.
Hakaretin kusur bakımından ağırlığı;
- Sözlerin içeriğine,
- Tekrarlanıp tekrarlanmadığına,
- Hakaretin ağırlığına,
- Kamuya açık şekilde yapılıp yapılmadığına,
- Çocukların önünde gerçekleşip gerçekleşmediğine,
- Diğer kusurlu davranışlara,
- Tarafların karşılıklı davranışlarına
göre değerlendirilir.
Bu nedenle her hakaret vakası aynı sonucu doğurmaz.
Aydın ve Efeler’de hakaret ve küfür nedeniyle boşanma
Aydın ve Efeler’de görülecek boşanma davalarında da hakaret ve küfür iddiaları, Türk Medeni Kanunu ve Yargıtay uygulaması çerçevesinde değerlendirilir.
Eşin sürekli hakaret etmesi, küfür etmesi, aşağılayıcı ifadeler kullanması veya bu davranışları mesajlaşma yoluyla gerçekleştirmesi hâlinde olayların tarihleri ve delilleri mümkün olduğunca açık şekilde ortaya konulmalıdır.
Özellikle WhatsApp mesajları, tanıklar, kolluk kayıtları ve varsa ceza dosyası, somut olayın özelliklerine göre önem taşıyabilir.
Hakaretin boşanma davasında kusur oluşturup oluşturmadığı ve varsa manevi tazminata etkisi, dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Sonuç
Boşanma davasında eşe yönelik hakaret ve küfür, somut olayın özelliklerine göre kusurlu davranış olarak kabul edilebilir.
Özellikle sürekli, ağır ve aşağılayıcı hakaretler evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına neden olabilir. Hakaretin eşin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olması hâlinde ise TMK 174/2 kapsamında manevi tazminat talebi de gündeme gelebilir.
Bununla birlikte her tartışmanın veya her kötü sözün aynı hukuki sonucu doğuracağı söylenemez. Hakaretin içeriği, olayın gerçekleşme biçimi, tekrar edilip edilmediği, tarafların karşılıklı davranışları ve deliller birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle boşanma davasında hakaret iddiasının somut olay ve hukuka uygun deliller üzerinden ortaya konulması önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Eşe küfür etmek boşanma sebebi midir?
Eşe küfür etmek, olayın niteliğine göre evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına neden olan kusurlu davranış olarak değerlendirilebilir.
Bir kere hakaret etmek boşanma sebebi olur mu?
Tek bir hakaret olayının sonucu, kullanılan sözlerin ağırlığı ve olayın diğer koşullarına göre değişebilir. Otomatik olarak boşanma sonucu doğurmaz.
Sürekli küfür eden eş kusurlu mudur?
Sürekli ve ağır şekilde küfür edilmesi, somut olayın koşullarına göre önemli bir kusur olarak değerlendirilebilir.
WhatsApp’tan edilen küfür boşanma davasında delil olur mu?
Hukuka uygun şekilde elde edilmiş ve kime ait olduğu belirlenebilen WhatsApp yazışmaları, hakaret iddiasının ispatında delil olarak değerlendirilebilir.
Hakaret nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?
Hakaretin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olması ve TMK 174/2’deki diğer şartların bulunması hâlinde manevi tazminat talep edilebilir.
Karşılıklı küfür varsa iki eş de kusurlu olur mu?
Her iki tarafın davranışları ayrı ayrı değerlendirilir. Karşılıklı hakaret bulunması hâlinde kusurun derecesi olayın tamamına göre belirlenir.
Hakaret eden eş nafaka alabilir mi?
Hakaret etmek tek başına bütün nafaka haklarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Nafaka bakımından ilgili yasal şartlar ve kusur durumu ayrıca değerlendirilir.
Hakaretin tanığı yoksa ispatlanabilir mi?
Tanık bulunmaması iddianın hiçbir şekilde ispatlanamayacağı anlamına gelmez. Mesajlar, elektronik deliller, kolluk kayıtları ve diğer hukuka uygun deliller olayın niteliğine göre değerlendirilebilir.
Aydın’da hakaret nedeniyle boşanma davası açılabilir mi?
Hakaret ve küfür, somut olayın koşullarına göre boşanma davasında kusur olarak ileri sürülebilir. Davanın sonucu ise olayların ve delillerin mahkeme tarafından değerlendirilmesine bağlıdır.
Hakaret boşanma davasında tazminatı etkiler mi?
Evet. Hakaretin boşanmaya sebep olan olaylarda kusur oluşturması ve kişilik haklarına saldırı niteliği taşıması hâlinde maddi ve manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.