Anlaşmalı boşanma, eşlerin yalnızca evliliği sona erdirme konusunda değil, boşanmanın hukuki ve mali sonuçları üzerinde de uzlaşmaları halinde başvurulabilen bir boşanma yoludur.
Sürecin çekişmeli boşanmaya göre daha kısa olması, anlaşmalı boşanmanın basit veya yalnızca standart bir protokol imzalanmasından ibaret olduğu anlamına gelmez.
Özellikle velayet, nafaka, tazminat, malvarlığı, ziynet eşyaları ve eşlerin birbirlerinden olan mali taleplerikonusunda anlaşmalı boşanma protokolünde kullanılan hükümler, boşanma sonrasında uzun yıllar etkisini sürdürebilecek sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle Aydın’da anlaşmalı boşanma sürecinde amaç yalnızca evliliği mümkün olan en kısa sürede sona erdirmek değil; boşanma sonrasında ortaya çıkabilecek yeni uyuşmazlıkları da öngören, açık ve güvenli bir hukuki düzenleme oluşturmaktır.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi kapsamında anlaşmalı boşanmadan söz edilebilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Eşlerin birlikte mahkemeye başvurması veya eşlerden birinin açtığı boşanma davasını diğer eşin kabul etmesi mümkündür.
Bunun yanında hâkimin tarafları bizzat dinleyerek boşanma iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin taraflarca yapılan düzenlemeyi uygun bulması gerekir.
Dolayısıyla eşlerin yalnızca “Boşanmak konusunda anlaştık” demeleri yeterli değildir.
Boşanmanın hukuki ve mali sonuçları konusunda da anlaşmaya varılması gerekir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Olmalı?
Anlaşmalı boşanma sürecinin en önemli belgelerinden biri anlaşmalı boşanma protokolüdür.
Her evlilik, aile yapısı ve malvarlığı farklı olduğundan protokolün de somut olayın özelliklerine göre hazırlanması gerekir.
Dosyanın durumuna göre protokolde özellikle;
- çocukların velayeti,
- çocukla kişisel ilişkinin kurulması,
- iştirak nafakası,
- yoksulluk nafakası,
- maddi ve manevi tazminat,
- ziynet eşyaları,
- ortak konut ve ev eşyaları,
- araç ve taşınmazlar,
- tarafların birbirlerinden olan diğer mali talepleri
konusunda açık düzenlemeler yapılması gerekebilir.
Burada önemli olan yalnızca bu konuların protokolde yer alması değildir.
Nasıl yazıldıkları çok daha önemlidir.
Belirsiz, eksik veya birbiriyle çelişen hükümler, hızlı biçimde tamamlanması amaçlanan bir boşanmanın ardından tarafların yeniden karşı karşıya gelmesine neden olabilir.
Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımına Neden Dikkat Edilmeli?
Anlaşmalı boşanma dosyalarında en dikkatli değerlendirilmesi gereken alanlardan biri eşlerin malvarlığıdır.
Evlilik içerisinde edinilmiş ev, arsa, araç, banka hesabı, yatırım, şirket hissesi veya ticari işletme bulunması halinde protokol hazırlanırken boşanmanın ekonomik sonuçlarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Özellikle protokollerde kullanılan;
“Tarafların birbirlerinden herhangi bir hak ve alacağı bulunmamaktadır.”
veya
“Taraflar karşılıklı olarak tüm haklarından feragat etmişlerdir.”
gibi genel ifadelerin kapsamı önemlidir.
Taraflardan birinin neyi kabul ettiğini ve hangi haklardan vazgeçtiğini tam olarak değerlendirmeden genel bir feragat hükmü imzalaması, boşanma sonrasında önemli ekonomik uyuşmazlıklar doğurabilir.
Bu nedenle yüksek değerli taşınmazların, şirket ortaklıklarının veya önemli miktarda malvarlığının bulunduğu anlaşmalı boşanmalarda protokol yalnızca boşanma bakımından değil, malvarlığı sonuçları bakımından dadeğerlendirilmelidir.
Ev veya Araç Kimin Üzerine Kalacak?
Taraflar ev, araç veya diğer malvarlığı değerlerinin boşanma sonrasında kimde kalacağı konusunda anlaşabilirler.
Ancak özellikle taşınmazlara ilişkin düzenlemelerde protokole yalnızca “ev eşlerden birine bırakılmıştır” şeklinde bir cümle yazılması her durumda yeterli olmayabilir.
Taşınmazın tapu durumu, üzerinde kredi veya ipotek bulunup bulunmadığı, yapılması düşünülen devir işlemleri ve eşlerin mal rejiminden kaynaklanabilecek diğer hakları birlikte değerlendirilmelidir.
Amaç, yalnızca duruşma günü hâkimin önüne konulabilecek bir protokol hazırlamak değil; karardan sonra uygulanabilir bir düzenleme oluşturmaktır.
Çocuk Varsa Velayet Nasıl Düzenlenir?
Ortak çocuk bulunması halinde velayet konusunda yapılacak düzenleme hâkimin denetimine tabidir.
Tarafların velayetin kimde kalacağı konusunda anlaşmış olmaları önemlidir; ancak temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn ile çocuk arasında kurulacak kişisel ilişkinin de açık biçimde düzenlenmesi önem taşır.
Çocuğun hafta sonları, bayramlar, yarıyıl ve yaz tatilleri gibi dönemlerde diğer ebeveynle ilişkisinin nasıl sürdürüleceği konusunda belirsizlik bulunması, boşanmanın ardından yeni uyuşmazlıklar ortaya çıkarabilir.
Bu nedenle çocuk bulunan anlaşmalı boşanmalarda protokol hazırlanırken yalnızca eşlerin bugünkü anlaşması değil, çocuğun boşanma sonrasındaki yaşam düzeni de dikkate alınmalıdır.
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Olmak Zorunda mı?
Her anlaşmalı boşanmada eşlerden biri lehine mutlaka nafaka kararlaştırılması gerektiği söylenemez.
Tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile somut olayın özelliklerine göre yoksulluk nafakası konusunda farklı düzenlemeler yapılabilir.
Ancak ortak çocuk bulunması halinde çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve diğer ihtiyaçları ayrıca değerlendirilmelidir.
Çocuk için kararlaştırılan iştirak nafakasının miktarının yanında, ilerleyen dönemlerde ortaya çıkabilecek eğitim ve sağlık gibi giderlerin nasıl karşılanacağı konusunda da açık hükümler kurulması düşünülebilir.
Anlaşmalı Boşanmada Tazminat İstenebilir mi?
Taraflar maddi ve manevi tazminat konusunda da anlaşabilirler.
Tazminat ödenmesi, herhangi bir tazminat talebinde bulunulmaması veya belirli bir miktar üzerinde uzlaşılması mümkündür.
Ancak burada da feragat hükümleri dikkatle değerlendirilmelidir.
Bir hakkın bilinçli biçimde kullanılmaması ile kapsamı değerlendirilmeden genel bir feragat hükmünün kabul edilmesi aynı şey değildir.
Bu nedenle protokol imzalanmadan önce hangi hakların korunduğunun ve hangi haklardan vazgeçildiğinin anlaşılması önemlidir.
Ziynet Eşyaları Protokolde Düzenlenmeli mi?
Düğünde takılan altın ve diğer ziynet eşyaları boşanmanın ardından ayrıca uyuşmazlık konusu olabilmektedir.
Tarafların ziynet eşyaları konusunda anlaşmaları halinde bu hususun protokolde açık ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde düzenlenmesi, sonradan ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi bakımından önem taşıyabilir.
“Ziynet konusunda anlaşılmıştır” gibi genel bir ifade yerine, somut dosyanın özelliklerine göre hangi ziynetlerin kimde bulunduğu ve tarafların bu konudaki taleplerinin ne olduğu açık biçimde ortaya konulmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Tek Celsede Biter mi?
Anlaşmalı boşanmanın en önemli avantajlarından biri, çekişmeli boşanmaya kıyasla daha kısa sürede sonuçlanabilmesidir.
Gerekli koşulların bulunması, dosyanın usulüne uygun hazırlanması ve tarafların düzenlemesinin mahkeme tarafından uygun bulunması halinde boşanmaya tek duruşmada karar verilmesi mümkün olabilir.
Ancak internette sıklıkla karşılaşılan “kesin tek celsede boşanma” veya belirli gün sayıları üzerinden verilen garantiler her dosya bakımından doğru değildir.
Mahkemenin iş yoğunluğu, duruşma tarihi, protokolün içeriği ve somut dosyanın özellikleri süreci etkileyebilir.
Aydın’da Anlaşmalı Boşanma Davası Nerede Açılır?
Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde kanuni düzenlemeler çerçevesinde ilgili asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapabilir.
Yetki bakımından ise eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi gündeme gelebilir.
Bu nedenle Aydın, Efeler, Kuşadası, Didim, Söke veya Nazilli’de yaşayan taraflar bakımından davanın nerede açılacağının somut olay üzerinden değerlendirilmesi gerekir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü İnternetten Hazırlanabilir mi?
İnternette çok sayıda örnek anlaşmalı boşanma protokolü bulunmaktadır.
Bu örnekler bir protokolün genel yapısını anlamak bakımından fikir verebilir. Ancak başka bir çift için hazırlanmış protokolün isimleri değiştirilerek kullanılması her dosya için uygun değildir.
Çünkü bir dosyada yalnızca boşanma ve nafaka söz konusu iken başka bir dosyada taşınmazlar, araçlar, şirket hisseleri, ziynet eşyaları ve çocukların geleceğine ilişkin çok sayıda düzenleme gerekebilir.
Özellikle önemli malvarlığı bulunan dosyalarda standart bir protokol kullanılması, başlangıçta hızlı bir çözüm gibi görünürken sonrasında çok daha kapsamlı uyuşmazlıklara neden olabilir.
İyi hazırlanmış bir anlaşmalı boşanma protokolünün amacı yalnızca boşanmayı gerçekleştirmek değil, mümkün olduğunca boşanma sonrasındaki hukuki belirsizliği de azaltmaktır.
Anlaşmalı Boşanma Duruşmasına Tarafların Katılması Gerekir mi?
Anlaşmalı boşanmanın niteliği gereği hâkimin tarafların iradelerini bizzat dinlemesi önem taşır.
Tarafların protokoldeki düzenlemeleri kabul edip etmedikleri ve boşanma iradelerinin serbest olup olmadığı mahkeme tarafından değerlendirilir.
Bu nedenle yalnızca protokol imzalanmış olması, sürecin tarafların hiçbir şekilde duruşmaya katılmasına gerek olmaksızın tamamlanacağı anlamına gelmez.
Anlaşmalı Boşanmadan Vazgeçilebilir mi?
Taraflardan birinin anlaşmalı boşanma iradesinden vazgeçmesi halinde dosyanın hukuki durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Anlaşmalı boşanmanın temelinde tarafların ortak iradesi bulunduğundan, bu iradenin ortadan kalkması sürecin aynı şekilde devam etmesini engelleyebilir.
Böyle bir durumda uyuşmazlığın çekişmeli boşanma kapsamında devam edip etmeyeceği ve hangi usuli işlemlerin yapılması gerektiği dosyanın durumuna göre değerlendirilmelidir.
Aydın’da Anlaşmalı Boşanma Öncesinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Anlaşmalı boşanmanın hızlı olması, kararın hızlı verilmesi gerektiği anlamına gelmemelidir.
Özellikle;
çocuk bulunan, taşınmaz veya araç sahibi olan, şirket ortaklığı bulunan, önemli miktarda birikim veya yatırımın söz konusu olduğu ya da ziynet konusunda uyuşmazlık ihtimali bulunan dosyalarda protokol imzalanmadan önce boşanmanın bütün sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Aydın ve çevresindeki anlaşmalı boşanma süreçlerinde de her dosyanın aile yapısı, ekonomik koşulları ve tarafların geleceğe ilişkin ihtiyaçları birbirinden farklıdır.
Bu nedenle standart bir boşanma modeli yerine dosyaya özgü bir hukuki yol haritası oluşturulması gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma için evlilik ne kadar sürmüş olmalı?
Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi kapsamında anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Bir yıllık evlilik süresi dolmadıysa anlaşmalı boşanabilir miyiz?
TMK 166/3 anlamında anlaşmalı boşanmanın bir yıllık evlilik koşulu karşılanmaz. Ancak somut olay bakımından başvurulabilecek diğer boşanma yolları ayrıca değerlendirilmelidir.
Anlaşmalı boşanmada avukat zorunlu mu?
Kural olarak avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte protokolün velayet, nafaka, tazminat ve özellikle malvarlığı hakları bakımından sonuçları bulunduğundan hukuki değerlendirme alınması hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşıyabilir.
Anlaşmalı boşanma protokolü sonradan değiştirilebilir mi?
Tarafların iradeleri ve yargılamanın bulunduğu aşama önemlidir. Protokolün değiştirilmesinin veya boşanma sonrasında belirli konuların yeniden değerlendirilmesinin mümkün olup olmadığı somut hukuki duruma göre incelenmelidir.
Anlaşmalı boşanmada aynı avukat iki tarafı temsil edebilir mi?
Avukatlık meslek kuralları ve menfaat çatışması bakımından tarafların hukuki menfaatleri dikkatle değerlendirilmelidir. Tarafların boşanma konusunda anlaşmış olması, her konuda hukuki menfaatlerinin tamamen aynı olduğu anlamına gelmez.
Aydın’da Anlaşmalı Boşanma Hakkında Hukuki Görüşme
Anlaşmalı boşanma, doğru planlandığında tarafların uzun ve yıpratıcı bir yargılama sürecine girmeden evliliklerini sona erdirebilmelerine imkân sağlayabilir.
Ancak hız uğruna velayet, nafaka, tazminat veya malvarlığına ilişkin hakların yeterince değerlendirilmemesi, boşanmanın ardından yeni hukuki uyuşmazlıkların ortaya çıkmasına neden olabilir.
Bu nedenle büromuzda anlaşmalı boşanma dosyalarını yalnızca “protokol hazırlama” işi olarak değerlendirmiyoruz.
Tarafların mevcut durumu, çocukların geleceği, ekonomik ilişkiler ve boşanma sonrasındaki muhtemel sonuçlar birlikte değerlendirilerek dosyaya özgü hukuki bir yol haritası oluşturulmasını önemsiyoruz.
Aydın ve çevresinde anlaşmalı boşanma, anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması veya mevcut protokolün hukuki sonuçlarının değerlendirilmesi konusunda görüşme için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Her dosya kendi koşulları içerisinde değerlendirilir.